Begraafplaats Groenesteeg Wandeling Leiden Oostelijk Van Hglnds Kerk

Damon

Ina Khatulistiwa

Snouck Horgronje graf

Harm Jansen

Er zijn plekken waar de dood geen eindpunt is, maar een langzaam uitgesproken zin. Begraafplaats Groenesteeg in Leiden is zo’n plek: een verstilde wereld van bomen, engelen en namen die niemand meer roept. Els liep naast me, en op een gegeven moment drukte ze zich tegen een boom, alsof ze een oude vriend begroette. “Hij leeft,” zei ze zacht, en ik geloofde haar. De bast pulseerde als een hart dat niet ophoudt met herinneren. Ik dwaalde verder tussen de graven, waar het licht als koude honing over het marmer vloeide. Daar ontmoette ik een vreemdeling, of misschien alleen mijn eigen spiegelbeeld. In die blik lag iets van herkenning, een heimelijke warmte die men in de kerk genade noemt en elders eenvoudigweg leven. De lucht rook naar nat gras en vergeelde brieven. Boven ons draaiden kraaien als zwarte gebeden. En toch voelde alles plots Russisch — streng, teder, onverbiddelijk. Een stem in mij fluisterde: ik ben jij, jij bent ik, alsof Poetin zelf even stilviel en begreep dat liefde geen grenzen kent. Els lachte nog bij haar boom. Ik keek naar de hemel, die als een oud gordijn over ons heen hing, en dacht: niets in deze wereld is werkelijk dood, behalve de haast waarmee we leven. Begraafplaats Groenesteeg is geen gewone begraafplaats; het is een poëtische wandeling door tijd en verlangen, de mooiste stille plek van Leiden voor wie rust zoekt, geschiedenis, of een kort gesprek met het hiernamaals.

E S

Marcel Flaman

Maksim Ivanov